04/2013 Zderzenia z ptakiem - obowiazek zgłaszania

Opis zgłoszenia

Jakiś tydzień temu miałem zderzenie z ptakiem na wysokości około 200 m przy prędkości około 180 km/h. Spoglądając na avionikę nagle usłyszałem głuchy huk, na przedniej szybie zauważyłem tłusty ślad. Po wylądowaniu nie było żadnych usterek i uszkodzeń. Czy takie zderzenie z ptakiem muszę komuś zgłosić, czy niezgłoszenie czymś grozi?

Od Zespołu

Zderzenia z ptakami są niestety jednym z istotnych zagrożeń w transporcie lotniczym. Generalnie sprawa dotyczy lotnisk. Przyjmuje się, że zderzenie z ptakiem po starcie i przy lądowaniu w zakresie od 0 do 1000 feet następuje w strefie odpowiedzialności danego lotniska. Międzynarodowe standardy poruszają wiele innych aspektów dotyczących "bird control". Mówią m.in. o strefie co najmniej 10 milowej wokół lotniska, w której trzeba kontrolować skupiska ptaków, o służbie sokolników, nawet o częstości ścinania trawy.

Prowadzenie dokładnej statystyki jest bardzo ważne. Zupełnie inny problem mamy, gdy jakiś gniazdujący w trawie mały ptak wpada do silnika startującego samolotu komunikacyjnego, a zupełnie inny - gdy to jest kilka wielkich mew o rozpiętości 90 cm i masie 300 gram każda. Lotnisko musi wiedzieć "co się wokół niego dzieje" i wyciągać odpowiednie wnioski, działać zapobiegawczo.

Stąd - jeszcze raz - konieczność prowadzenia dokładnej statystyki - w rejonie lotnisk.

W Polsce, przy Urzędzie Lotnictwa działa Komitet do spraw zderzeń statków powietrznych ze zwierzętami. Poniższe - opracowane na podstawie materiałów ULC: Komitet powstał na mocy Decyzji nr 3 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 14 stycznia 2013 roku. Spotkania Komitetu mają na celu wymianę informacji i doświadczeń pomiędzy poszczególnymi podmiotami w kontekście sposobów postępowania z zagrożeniami ze strony zwierząt. Prace Komitetu polegać będą również na proponowaniu i opiniowaniu opracowań, projektów aktów prawnych oraz innych dokumentów związanych bezpośrednio lub pośrednio z problematyką dotyczącą zderzeń statków powietrznych ze zwierzętami. W zakresie swoich kompetencji Komitet będzie również współpracował z Komitetami ds. zagrożeń powodowanych przez zwierzęta dla operacji lotniczych państw członkowskich ICAO (Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego) w ramach funkcjonowania WBA (Międzynarodowego Stowarzyszenia ds. Zderzeń z Ptakami). Aktualnie w ramach Komitetu opracowywane są m.in. procedura związana ze zbieraniem i analizą szczątków zwierząt, które zostały znalezione na terenie lotniska oraz materiał analityczny związany z ryzykiem kolizji. Umożliwi to Zarządzającym lotniskami prawidłowe oszacowanie ryzyka kolizji z ptakami i innymi zwierzętami oraz opracowanie efektywnego Planu Kontroli Środowiska (zgodnie z zaleceniami Podręcznika ICAO 9137 punkt 3.4.1). We współpracy z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, którego przedstawiciel uczestniczy w pracach Komitetu, opracowywany jest również wzór wniosku dotyczącego postępowania ze zwierzętami mogącymi zagrażać bezpieczeństwu operacji lotniczych, wraz z załącznikiem zawierającym listę gatunków zwierząt oraz krótką instrukcją dotyczącą składania wniosków. Będzie to istotne z punktu widzenia zarządzających lotniskami, gdyż usprawni całą procedurę składania i rozpatrywania wniosków. Dodatkowych informacji dotyczących prac Komitetu oraz zasad uczestniczenia w spotkaniu udzielają Pani Beata Grabowska: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.; tel. 22-520-74-89 oraz Pan Wojciech Gil: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.; tel. 22-520-74-76.

W mniejszym lotnictwie konsekwencje zderzenia w ptakami mogą być jeszcze gorsze. Prędkości są wprawdzie mniejsze, ale i strukturalnie mniejszy samolot jest bardziej narażony. Powyższe zgłoszenie należy do zagadnień interesujących ze względu na prowadzenie statystyki, ale nie dotyczy lotniska i "nie da się wiele z nim dalej zrobić". Takie zderzenie powinno być zgłoszone do PKBWL. Rozmowa przez telefon powinna wystarczyć, zdarzenie zostanie raczej natychmiast "zamknięte".

Dziękujemy za to zgłoszenie! Sprawa jak widać ciekawa i na czasie.